BASINDAN // ÖTV zamı hakkında bilgilendirici bir yazı…

0 Posted by - 12 November 2010 - O OLDU BU OLDU

alkol

Alkollü ürünlere gelen ÖTV zammına rakamlarla ilginç bir bakış Yavuz Semerci’den…

Alkolün kokusu sarhoş eder insanı!
Yavuz Semerci, 11 Kasım 2010, Habertürk

SİZCE Türk insanı alkolik mi?
Bu soruya yanıt verirken sağlık verilerine bakmanıza gerek yok. Gözlemleriniz yeter. Hatta Rusya ya da İskandinav ülkelerinde yaşanan ağır alkolizm sorunlarını inceleyin. Alkolizm ile Türkiye’yi bir araya getiremezsiniz. Adam gibi içki içenlerin ülkesidir burası…
Ancak, “Alkol tüketenlerin en fazla cezalandırıldığı ülke hangisi?” diye bakarsanız, yanıt bellidir: Türkiye…
Size garip gelecek ama ağır alkol tüketiminin (yüksek derece içeren rakı gibi) özendirildiği ülke de Türkiye’dir.
“Nasıl oluyor?” diyebilirsiniz.
Önce cezalandırma işini anlatayım:
Hükümet sağlığımızı düşündüğünden olsa gerek son 8 yıldır her fırsatta alkollü içkilerden alınan ÖTV’yi artırıyor. Yani vatandaşa “Tüketme şu zıkkımı” mesajı veriliyor.
Rakı ve biraya bakalım.
Bu içkilerde ÖTV şöyle hesaplanıyor: 1 litre (standart) birada 5 derece alkol var. Gerisi alkolsüz sıvı. 1 litre rakıda ise 45 derece alkol var. Gerisi su…
Maliye, ÖTV’yi açıklarken, 1 derece alkol için biradan ve rakıdan (ve diğerlerinden) sabit bir vergi alıyor.
2002 yılında 1 derece alkol için biradan alınan sabit vergi, 4 kuruş idi. Bugün 44 kuruşa çıktı. Böylece 5 derece alkol içeren bir litre bira tüketirken devlete 2.2 lira ÖTV ödüyorsunuz.
2002 yılında 1 derece alkol için rakıdan alınan ÖTV 13 kuruş idi. Bugün ise bu rakam 51.4 kuruşa çıktı. Yani 70’lik bir rakı alırsanız, (bir litreden düşük olduğu için) 16 lira vergi ödüyorsunuz.

Vergi oranlarının bu derece yükselmesinin temel mantığı halkın sağlığı diyelim…
Halkın sağlığı tehlikede değil ama diyelim ki tehlikede… Rusya’da olduğu gibi…
Bu durumda devleti yönetenlerin yapması gereken şey, tüketimi hafifalkole doğru yönlendirmek olmalı. Değil mi? İşte işin bir başka çarpık noktası burada başlıyor. İktidar rakıdan çok bira içeni cezalandıracak bir yöntem izliyor. Biranın yıllar içindeki ÖTV’si hızla artıyor, rakıdaki artış düşük kalıyor. Böylece Türkiye’de bira tüketimi düşüyor. Ancak ağır alkol tüketimi artıyor.
Çünkü biz tüketim rakamlarını satışlar üzerinden yapıyoruz. Doğru yöntem ise tüketilen saf alkol üzerinden yapılmalı. Veriler ağır alkol tüketiminin arttığını gösteriyor.
Üstelik bir başka gösterge daha var.
TL bazında bir hesaplamaya göre, birada 1 derece alkol için dünyada en yüksek ÖTV, Türkiye’de alınıyor. Bizi alkolizm ile boğuşan ülkeler takip ediyor. Norveç (yarımız düzeyinde), Finlandiya… Arkadan 1 derece alkol başına biradan 10 kuruş vergi alan ülkeler geliyor. İngiltere, Polonya gibi…

Başka bir gösterge. 2002 yılında, 1 derece alkol için rakıdan alınan ÖTV, 1 derece alkol için biradan alınan ÖTV’nin 3 katıydı. Başka bir deyişle parite 3 civarındaydı. Şimdi ise neredeyse eşit seviyeye indi. İçkinin tüm kötülüklerin anası olduğu fikrini savunanlara saygı duyarım. Ama haklı bulmam. Hükümetin “günah” diyerek vergi oranlarını yükselttiğini hiçbir zaman söylemeyeceğini de biliyorum. Ama anlamadığım, kafalarının neden karışık olduğu… Dünya üzerinde içkiden böylesine nefret eden pek çok iktidar vardır. Ama hiçbir iktidarın bizimkisi gibi, “İçme ama içeceksen, ağır alkol tüket” dediğini sanmıyorum… Günah gerçekten!

No comments

Leave a reply