‘BEYAZ ALBÜM’LERİNİZ ALINIR

0 Posted by - 27 March 2013 - O OLDU BU OLDU, SEVDİĞİMİZ ŞEYLER

Bir albümden en fazla kaç adet edinirdiniz? Bir, belki iki? Hadi belki farklı formatlarda bulundurmak niyetiyle,ya da ‘arabada dinlemek’ üzere, üç. Amerikalı sanatçı Rutherford Chang’se işi biraz abartmış. Sadece The Beatles’ın 1968 tarihli “The White Album”ünü topluyor. Albümü plak formatında biriktiriyor ve sadece eğer vakti zamanında piyasaya çıkan numaralandırılmış ilk baskısındansa bu plakları koleksiyonuna ekliyor.

The Beatles, 1968 yılında piyasaya iki plağa yayılmış 30 şarkıdan oluşan bir albüm çıkartmaya karar verir. Kariyerlerinin ve yaratıcılıklarının tepe noktalarında gezindikleri günlerdir. Muhteşem dörtlüyü oluşturan John Lennon, Paul McCartney, George Harrison ve Ringo Starr arasındaki farklılıkların su yüzüne epeyce çıktığı kayıt süreci zorlu geçer. Onlara şöhret kapılarını açmaktaki mahirliğiyle bilinen menajerleri Brian Epstein’ın önceki yıl hayata veda etmesinin etkisi de açıkça hissedilir. Yine de grup ‘iş’in üstesinden gelir ve Rolling Stone gibi dergilerce gelmiş geçmiş en iyi 10 albüm arasında gösterilen “The White Album”ü tamamlar.

Geriye sadece albümün kapak tasarımı kalmıştır. İğne atsasanız tanınmış bir şahsiyete çarpacak kalabalıktaki kapağıyla müzik tarihinde çok özel bir yere sahip “Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band”in kapağıyle bu konuda da çıtayı fena halde yükseltmişlerdir. “Sgt. Pepper’s…”ın da kapağını hazırlayan pop art’ın mühim sanatçısı Richard Hamilton’la çalışmaya karar verirler yine. O da “Sgt. Pepper’s…” ile tam bir kontrast yaratacak şekilde, beyaz zemin üzerine kabartma harflerle sadece grubun isminin ve plağın seri numarasının yazılı olduğu tasarımla çıkagelir.

Kapakta sadece beyaz zemin ve grup ismi taşıması vesilesiyle müzik tarihi albümü “The White Album” olarak anmayı tercih eder. Barındırdığı eşsiz The Beatles şarkıları kadar kapak tasarımıyla da klasikleşir albüm geçen yıllarla birlikte. New York’ta yaşayan Tayvan kökenli sanatçı Rutherford Chang’in ilgisi de tam buradan başlar.


‘Beyaz Albüm’ sanatı

Rutherford Chang aslında öyle iflah olmaz bir The Beatles hayranı değil. 15 yaşındayken evdeki plaklardan kurtulmak isteyen birinin evinin garajı önünde açtığı tezgahtan satın alıyor çift plaklık “The White Album”ü. İhtiva ettiği notalar kadar, albümün kapağı da ilgisini çeker genç adamın.
New York’a, sanat camiasının çok daha aktif olduğu bu büyük şehre Kaliforniya güneşini arkasında bırakıp taşındığında ve adını yavaş yavaş duyurmaya başladığında ‘beyaz albüm’le ilgili bir iş de yapmaya karar verir. Ve plakları toplamaya başlar. Kıstası şudur; sadece 1968-70 arası numaralandırılmış olarak basılan, takriben 3 milyon civarı bir nüfusa sahip ilk baskıların peşine düşülecektir. Olaylar gelişir…

whitealbums6

İkinci el obje toplayanlar iyi bilir, ikinci el öbjelerin neredeyse hepsinde önceki sahiplerinin bir nevi imzası gibi düşünülebilecek, lekeler, izler, yıpranmalar vardır. Chang, ‘beyaz albüm’leri toplamaya başladığında özellikle de bu farklılaşmanın peşine düşmüş. Söz konusu şey bembeyaz bir plak kapağı olunca geçmişin izlerinin takibi de çok daha kolaylaşmış. Normal şartlar altında pırıl pırıl (yeni gibi) bir kopyanın peşinde koşar plak severler, iyi ses vermeyenden, çizik ya da herhangi başka bir hasarlı kopyalardan koşarak uzaklaşırlar. Bay Chang ise bu izlerin, yıpranmışlıkların ‘beyaz albüm’ün her bir kopyasına kattığı özgün kimliklerin peşine takılmış. Bir kahve lekesinin, kenara köşeye yapılmış bir karalamanın ya da ufak bir yırtığın, kopuk köşenin plakların herbirini özel ve farklı kıldığını düşünmüş. Plakların durumu, doğru düzgün çalıp çalmamalarını ikinci plana atmış.

whitealbums2

Sadece tek bir albümü satan plakçı

Şubat’ta Manhattan’daki Recess isimli galeride açılan Rutherford Chang sergisi bir müzik dükkanı gibi tasarlanmış, daha doğrusu artık tekrar hayatımıza ufak ufak girmeye başlayan o eski usül plakçılar gibi. İsterseniz raftan herhangi bir ‘beyaz albüm’ü çekip alabiliyor ve sergideki pikaba yerleştirip dinleyebiliyorsunuz. Plakları dinleyebilmek aynı zamanda Rutherford Chang’in ‘Beyaz Albümlerinizi Alıyoruz’ ismini uygun gördüğü çalışmasının bir sonraki aşamasını da oluşturuyor. Şu anda elinde bulunan koleksiyonundaki 705 adet (sayı her geçen gün artıyor, ben kendisiyle irtibata geçtiğimde son rakam 705’ti) plağı tek tek dinliyor ve kayda alıyor. Sonraki aşamada bu kayıtların tamamını üst üste bindirmek ve ortaya tek bir ‘beyaz albüm’ çıkartmak arzusunda. Bu nihai albümün kapağı da tahmin edeceğiniz üzere koleksiyondaki tüm kapakların birleşiminden oluşacak.

Chang’le internet marifetiyle irtibata geçtiğimizde bize sergiyi Amerika dışına da taşımak istediğini söyledi. Biz de sanatçının bu niyetini yetkili mercilere ileterek noktayı koyalım, şu çeşit çeşit ‘beyaz albüm’ü İstanbul’da da dinleyelim, görelim. Fena mı olur?

Faydalı linkler:
Rutherford Chang ve daha önceki işleri hakkında daha fazla bilgi almak isterseniz: www.rutherfordchang.com

The Beatles’ın mevzubahis ‘The White Album’üne dair etraflıca malumat için: www.thebeatleswhitealbum.org

Daha önce Akşam gazetesinin 24 Mart 2013 tarihli Pazar ekinde yayımlanmış yazımın Hafif Müzik’leştirilmiş halidir efendim.

1 Comment

  • Uğur Karşıyaka 02 April 2013 - 12:23 Reply

    Güzel bir çalışma, irtibata geçmeniz iyi olmuş albümleri istanbulda da dinleyelim evet.
    Türkiyede başka şehir yok çünkü, istanbul iyi.

  • Leave a reply