Türkiye’ye plak fabrikası lazım

0 Posted by - 29 July 2017 - O OLDU BU OLDU

mtez2017 sonuna kadar toplam değeri 1 milyar dolar olan 40 milyon plak satılması bekleniyor ve görülen o ki talebi karşılamak için büyük firmalar plak işine geri dönüyor

Başlığı okuyup hah bir bu eksikti demeyin bakın şu alıntıyı şuraya koyayım önce:
“Bugün bir stream aboneliği aylık 9.99 dolar iken yeni basım bir plak bazen 40-50 dolara satılıyor. Dolayısıyla plak pahalı bir müzik alışverişi. Bu haliyle müzik sektörü açısından değerli kabul ediliyor. Üstelik plak beraberinde başka cihazlar ve alışverişler gerektiriyor. Pikap, iğne, iyi bir kafa, amplifikatör, ses sistemi. Bunun da ötesinde meraklısına plakları istifleyecek raflar, odalar, yani plak mobilyaları… Bambaşka bir pazardan ve müziksever kitlesinden söz ediyoruz. Bütün bu ekonominin odağında plak var. Ancak plak basan yer sınırlı. Ve bu yüzden de plak fabrikaları bugün değerli.”
Bu satıları 30 Nisan’da yazmıştım. “Değerli bir yatırım: Plak fabrikası” başlıklı yazı.

Plak basımı 90’larda sektörü CD’ler ele geçirince bitti. Plak fabrikaları kapandı, binalar satıldı, başka işletmelere dönüştü. Büyük müzik firmaları plak basım tesislerini tasfiye etti. Bir ekonomik gereklilikti o dönem için ve insanlar plağın geri döneceğini bilmiyorlardı. Tahmin bile etmiyorlardı. Bugün her dakika bir plak haberi müzik basınının gündeminde.

Son gelişmelere bakacak olursak, mesela en geniş plak ve yan ürün veri tabanına sahip firmalardan Discogs’un son birkaç yıldır ABD Portland’da düzenlediği Crate Diggers etkinliği bu yıl Tokyo, Berlin, Londra, Amsterdam ve Los Angeles’ta düzenleniyor. 26 Ağustos’ta Portland’ta başlayacak olan turne 14 Ekim’de Los Angeles’ta tamamlanacak. Dünyadaki pek çok başka plak festivali de dar çerçeveli etkinlikler olmaktan çıkıp neredeyse yılın 12 ayına yayılmış durumda. İnsanlar tatillerinde, haftasonlarında bu festivallere plak karıştırmaya gidiyor.

Plak basım tesisleri yeniden değerlendi demiştik. Eskiden kalan teknolojiyle plak basan tesisler yeinden canlandırıldı ancak talep karşılanamıyor. 2017 sonuna kadar 1 milyar dolar değerinde 40 milyon yeni basım plak satılması bekleniyor Forbes’da Ocak ayında yayınlanan rapora göre. Ve eski makineler yavaş. Bugün plak bastırmak için Avrupalılar Çek Cumhuriyeti’ndeki ya da Almanya’daki fabrikalarda, Kuzey Amerika kıtasındakiler de Kanada’daki küçük çaplı üreticilerde sıra beklemek durumunda.

Geçenlerde Avustralya’nın gelişen kenti Melbourne’da yeni bir plak tesisi hizmete girdi. Bir plağı 30 saniyede basabiliyor. Tamamen yeni teknolojiyle çalışılıyor ve plak basım süreci inanılmaz derecede kısalıyor. Yani teknolojik olarak da firmalar bu alana yatırım yapıyor.

Bugün Third Man Records’ın sahibi The White Stripes ve izleyen yıllardaki muhtelif projeleriyle ve solo işleriyle tanıdığımız Jack White, Third Man Pressing adlı bir plak basım tesisini Detroit’te hizmete soktu. Almanya’dan yepyeni altı makine getirtmiş, hayırlı olsun. Başka firmalar da aynı yoldan gidecektir.

Fakat öyle bir haber var ki gelen, diğerlerine benzemiyor. Plaktaki son durumu net bir şekilde ortaya koyuyor. Sony, müzik ve eğlence devi Sony 28 yıl sonra ilk defa plak üretme kararı aldı. Beş yıl önce biri söylese güler geçerdik herhalde ama bugün gerçek oluyor.
Bünyesindeki son plağı 1989’da basan Sony, Japonya’daki tesisinde yeniden plak üretecek. Shizuoka’daki fabrikada Mart 2018’de başlayacak üretim öncelikle iç piyasadaki talebi karşılayacak. Japonya’da da 60’lı 70’li yılların plaklarına inanılmaz bir ilgi var ve bu plaklar artık yükenmeye başladığından yeni baskılar yapılarak talep karşılanacak.

Bugün biraz müzik dinleyen, müzik seven herkes evine bir pikap, bir amfi ve iki hoparlör koydu. Veya bu tutkuyla araştırma yapıyor. Koleksiyoner falan olmak da şart değil, “Köşede çok değil 7-8 sevdiğim plağım olsun ara ara koyup keyifle dinleyeyim” diyenlerin sayısı da çok fazla. Bu durum stream’e dayalı mevcut sistemi tehdit eden ya da bu gelişmeyi tersine döndürecek bir durum da değil. Sadece insanların müzikle arasında gelişen ve belli ki duygusal bir ihtiyaçtan doğan bir ilişki biçimi.

Bu vesileyle tekrar edelim. Türkiye’nin de hem yerli hem de yabancı talebi karşılamaya oynayacak kaliteli bir plak fabrikasına ihtiyacı var. Burası zengin bir ikinci el plak memleketi. Yerli plaklarımız değerli. Bu albümlerin yeniden basılması gündeme gelecek. Hatta bakın Orhan Gencebay’lar, Ajda Pekkan’lar, Barış Manço’lar ve zengin müzik külliyatımızdaki daha nicesi basılmaya başlandı. Ama yurtdışında. Şimdiden bu ihtiyacı görmek lazım.

No comments

Leave a reply