BİR DOSYA PAYLAŞIMI VE DEMOKRASİ HİKAYESİ

0 Posted by - 06 August 2013 - TEKNOLOJİ

20130806-131255.jpg

Her şey 9 yaşında bir kızın ve oyuncak ayı şeklindeki bilgisayarının gözaltına alınmasıyla başladı. Şimdi halkın önerdiği yasa Meclis’te görüşülecek, kabul edilirse internette müzik ve film dosyalarının paylaşımı serbest olacak.

Geçen sonbaharda Finlandiya polisi 9 yaşındaki bir kızın evine baskın düzenledi, “Winnie the Pooh” şeklindeki (yani oyuncak ayı) bilgisayarına el koydu. Kız Finlandiyalı pop yıldızı Chisu’nun albümünü dinlemek istiyordu. Pirate Bay isimli dosya paylaşımı sitesine girdiler, albümü aradılar. İndirmeyi beceremediler. Daha sonra babası albümü yasal olarak satın aldı. Ancak bu durum onları polisin gözünde “korsan” olmaktan kurtaramadı.

Finlandiya’da telif haklarını temsil eden ve koruyan, bu uygulamanın da arkasında olan korsan karşıtı kurum TTVK bu uygulamanın tamamen yasal olduğunu açıkladı. Yani bir nevi “Benim polisim destan yazmıştır” dedi.

Kurum ve 9 yaşındaki kızı temsilen baba, bir süre sonra anlaşmaya vardı. Hapis cezasından kurtuldular. 300 avro (765 TL) tutarındaki cezayı ödeyen baba: “9 yaşındaki kızıma karşı uygulanan bu polisiye önlemler gülünç. Yasa dışı paylaşımı engellemek istiyorlarsa eğitime ağırlık versinler” açıklamasını yaptı.

Pop yıldızı Chisu, hiç kimseyi şarkılarını paylaştığı için dava etmek gibi bir düşüncesi olmadığını belirtti. “Umarım bu sorun hızla çözülür. 9 yaşındaki hayranımın bu duruma düşmesinden üzüntü duyuyorum” açıklamasını yaptı ve hayranlarını şarkılarını ücret ödemeden yasal
bir şekilde Spotify üzerinden dinlemeye davet etti.

Şimdi bu hikayede Finlandiya’nın Orhan Gencebay’ının Finlandiya’nın Başbakanı’na “Başbakanım müzik bitti, Allah rızası için bizi kurtarın” dememiş olmasından daha enteresan yönler var. Nasıl mı? Devamını dinleyin.

Finlandiya anayasası geçen yıl değişti. Buna göre halk parlamentoya görüşmesi için yasa önerebiliyor. Altı aylık bir süre zarfında 50 bin desteğe ulaşan yasa öneri dilekçesi doğrudan görüşülmek üzere Meclis gündemine geliyor.

Yani Finlandiya’daki demokratik uygulamaya göre seçilmişler halka “Siz ne derseniz deyin, biz karar verdik nasılsa yapacağız” demiyor. Halk yöneticisine “Şu konuyla da ilgilenin lütfen” diyebiliyor.
Halkın önerdiği yasanın adı “Common Sense in Copyright Act”. Yani telifte sağduyu yasası. Yasa Finlandiya parlamentosundan geçerse Finlandiya’da yasal yolla sahip olduğun dosyayı paylaşmak ya da çoğaltmak suç olmaktan çıkacak.

Yasal olmayan sitelerden dosya indirmek suç olarak kalıyor ancak cezası hafifletiliyor. Bu suçu işlediği düşünülen kişilerin internette takip edilmesi ve evlerine baskın düzenlenmesi uygulaması ortadan kalkıyor.

Yasa aynı zamanda firmaların sanatçılarla yaptığı anlaşmalarda kayıt haklarına dair “adil olmayan” hükümlere de düzenleme getiriyor.

Bütün dünyada telif meselesi gündemde ve herkes bu konunun nasıl çözüleceği üzerine teoriler üretiyor. Yolu ne olursa olsun 9 yaşındaki bir kıza polis zoruyla albüm satılmaya çalışılması benim bakış açımdan müzik endüstrisinin çaresizliğini gösteriyor.

Sopa zoruyla değil, muhtelif uygulamalarla dosya paylaşımını ve korsanı gereksiz, demode bir iş olmaya mahkum ederek bu işten kurtulunabilir. Polisiye tedbir ve şiddet her zaman tepki doğurur.
Finlandiya halkı küçük bir kızın evine polis baskınını kabul edilemez buldu ve anayasanın kendine sunduğu demokratik hakkını kullandı, Meclis’e yasa önerdi. Burada her şey tıkır tıkır işliyor. Kimse kimseyi kelle sayısıyla tehdit etmiyor.

5.5 milyon nüfuslu, 3.5 milyon seçmenli Finlandiya’da 50 bin kişi toplanıp Meclis’e yasa önerebiliyor. Çünkü çoğunluk azınlığı ezmiyor, yasalar herkese yönetime müdahale ve öneri şansı tanıyor.
Finlandiya parlamentosunda yasayla ilgili hangi sonuç çıkarsa çıksın artık önemi yok. Zira sistem işlemiş oldu. Darısı daha fazla demokrasi ve çoğulculuğa ihtiyaç duyanların başına.

No comments

Leave a reply